Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΤΑΜ-ΤΑΜ ΕΙΧΕ ΜΙΑ ΑΞΑΝ ΑΠΟ... ΕΑΜ!
Δευτέρα πρωί, 12 Ιανουαρίου 2026
διάβασε κι αυτό: Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΤΑΜ-ΤΑΜ ΕΙΧΕ ΜΙΑ ΑΞΑΝ ΑΠΟ... ΕΑΜ!
Δευτέρα πρωί, 12 Ιανουαρίου 2026
Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη!
Είναι αυτή που έγραψε τον γνωστό «Ύμνο του Ελλάς» ([…] Παντού η πατρίδα μ' έχει στείλει φρουρό μαζί κι εκδικητή / Κι απ' την πνοή μου θ' ανατείλει καινούργια λεύτερη ζωή [...]).
Μια σχεδόν παραγνωρισμένη φιγούρα της ελληνικής λαϊκής κουλτούρας.
Αν τη δούμε υπό το πρίσμα των σεναρίων που έγραψε για το ΤΑΜ-ΤΑΜ, μπορούμε να πούμε ότι η γραφή της είχε λογοτεχνική ευγένεια, ποιητική αναπνοή, αλλά όχι την “κινηματογραφική οικονομία” και τη “μηχανική” αφηγηματική ροή που απαιτούσε η αμερικανόστροφη βιομηχανία κόμικς της εποχής.
Η συμμετοχή της στο ΤΑΜ-ΤΑΜ είναι από μόνη της ένα μικρό πολιτισμικό παράδοξο: μια ποιήτρια της γενιάς του ’30, να γράφει σενάρια για έναν Ταρζάν που μιλά ελληνικά και φιλοσοφεί ανάμεσα στα λιοντάρια. Κι όμως — χωρίς αυτήν, το ΤΑΜ-ΤΑΜ δεν θα είχε αποκτήσει εκείνο το παράξενο μείγμα εξωτισμού και ποίησης που το κάνει μοναδικό.
Όταν το περιοδικό ΤΑΜ-ΤΑΜ χάθηκε από τον εκδοτικό ορίζοντα συνέχισε να γράφει ιστορίες κόμικς στα ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ του Πεχλιβανίδη («Ιάσων και Αργοναύτες», «Ορφέας και η Ευρυδίκη», «Πανδώρα», κ.ά.).
Η Παπαδάκη βιοπορούσε από τα γραφτά της και ως εκ τούτου θα πρέπει να την θεωρήσουμε επαγγελματία κειμενογράφο, μέσω των κόμικς εξασφάλιζε αυτή τη "μετρημένη ζωή" που περιγράφει σε εκείνο το αυτοβιογραφικό ποίημα* που έγραψε όταν ήταν 36 χρονών, τότε που ζούσε παραδίδοντας ιδιωτικά μαθήματα:
Ιδιωτικό μάθημα
Mε το μάθημα τούτο τη φτωχή μου τη ζήση
-δραχμές χίλιες μου δίναν- είχα πια ξασφαλίσει.
Στο φαΐ μου οχτακόσιες -μια ζωή μετρημένη-
για το νοίκι διακόσες -καμαρούλα μια πήχυ-
και για τ’ άλλα, σκεφτόμουν, κάτι πάλι θα τύχει.
Ήταν κάποια κυρία κοσμική, καλεσμένη
στα μεγάλα σαλόνια κι’ είχε ανάγκη να ξέρει
για τον Όμηρο κάτι, για της Λέσβου τη λύρα,
στην κουβέντα της στίχους πού και πού ν’ αναφέρει,
ν’ απαγγέλλει Mαβίλη, Kαβάφη, Πορφύρα.
Ένα μάθημα ακόμα κι η ζωή θαν’ ωραία,
συλλογιόμουν’ στο τέλος θα της μάθω κι αρχαία.
Όταν ξάφνου μου λέει, «θα σας πάψω ένα μήνα’
πού καιρός για μελέτη, το τριώδι έχει ανοίξει’
ξενυχτώ κάθε βράδυ στους χορούς κολομπίνα.
Kαι θαρρώ, δε σας έχω το κοστούμι μου δείξει.
Tι succes πού’ χω κάνει! το πιο φίνο lamee!
Δεκαπέντε χιλιάδες μου κοστίζει’ μοντέλο
το Grand Chic απ’ ευθείας το ’χει φέρει για με.
Kι assorti πώς μου πάει μυτερό το καπέλο!»
Θα ’πε κι άλλα, δεν ξέρω, το μυαλό μου, σα σφήνα,
μια κουβέντα τρυπούσε: «Θα σας πάψω ένα μήνα».
*Δημοσιεύθηκε, το 1934, στην ποιητική της συλλογή Ώρες Αγάπης.
Βλέπε και ΤΑΜΤΑΜ-ΤΑΜ part one και TAM-TAM part two. Αλλά κι εδώ: Η ΩΡΑΙΑ ΤΟΥ ΤΑΜ-ΤΑΜ